Scriabin App

Muziek horen en tegelijk spontaan kleuren zien … voor sommige mensen is dat heel normaal. Die eigenschap noemt men synesthesie. Ook van beroemde componisten en dirigenten zoals Franz Liszt, Nikolaj Rimski-Korsakov en Alexander Scriabin is bekend dat ze muziek tegelijk als een spel van kleuren hebben ervaren. Scriabin (1872-1915) bedacht kort voor zijn dood zelfs een ‘tastiera per luce’ (in het Nederlands zoiets als: ‘lichtorgel’), waarmee het publiek ook de kleuren kon zien die hij met zijn muziek associeerde.

Scriabin koos de kleuren bij de noten volgens de zogenaamde kwintencirkel waarbij de ‘normale’ volgorde van de noten ‘verspringt’, maar waardoor ook heel interessante harmonieën ontstaan.

Met de Scriabin App kan je de kleuren van muziek ‘live’ zien als je zingt, een instrument bespeelt of een muziekstuk beluistert. Tegelijk ontstaat er een Scriabin-achtige pianobegeleiding. Het is niet alleen een interessante manier om kennis te maken met het werk van een heel bijzondere componist, maar gewoon ook mooi!

 

Hoe werkt het?

Alles wat je nodig hebt, is een computer (pc of Mac, maar geen tablet) liefst met een goede geluidskaart en een ‘fatsoenlijke’ microfoon.

De app kan worden gedownload vanaf http://www.jazzperiments.com/scriabin.zip.
In de zip zit een handleiding met praktische tips.

Ontwikkelaar: Teun de Lange, teun.de.lange@intraquest.nl

Voor meer informatie over synesthesie, zie: http://www.colourmusic.info

Muage app

In 1971 maakte John Cage Mureau en voerde deze compositie zelf uit als lezing. Het werk bestond dan ook volledig uit tekst die op een bijzondere manier werd uitgesproken. De tekst is een reeks citaten van de Amerikaanse denker David Henry Thoreau (1817 – 1862), maar de woorden waren door Cage in een toevallige volgorde geplaatst. Voor hem was dit zeker muziek, vandaar ook de titel die een samenstelling is van het woord MUsic en de naam ThoREAU. In 1982 maakte hij het soortgelijke werk Muoyce met citaten van James Joyce (1882 – 1941) uit het boek Finnegans Wake en hij herwerkte deze compositie nog in 1992, het jaar van zijn dood, met citaten uit Ulysses.

Deze lezingen/teksten/composities beschouwt men als de meest experimentele en de ‘moeilijkste’ van John Cage. En ze worden dan ook zelden uitgevoerd. Toch zijn ze zeer belangrijk om de muziek van Cage volledig te begrijpen. Met zijn composities als 4:33 en Mureau voegde hij stilte en willekeurige geluiden toe aan wat muziek kan zijn. In de laatste 20 jaar van zijn leven waren deze ideeën trouwens bepalend voor de meeste van zijn werken.

Nu zijn composities als Mureau misschien ‘moeilijk’ in te passen in de gangbare opvattingen van muziek, maar ze zijn helemaal niet moeilijk om uit te voeren. Cage en zijn tijdgenoten waren er trouwens heel trots op dat hun muziek door ‘iedereen’ kon worden uitgevoerd. En pas door ze live bij te wonen of – beter nog – ze zelf uit te voeren, is écht te begrijpen hoe dit soort van muziek ‘werkt’.

Het project Muage is voor het eerst uitgevoerd bij de viering van de 100e verjaardag van Cage op 5 september 2012. Het bestaat net als Mureauen Muoyce uit citaten, maar in dit geval citaten van John Cage over stilte en geluid. Daarom is het dus MUsic van en over cAGE.

De Muage App is gemaakt om het werk heel gemakkelijk, alleen of met een groep, in het juiste tempo uit te voeren. Alles wat je nodig hebt om de app te gebruiken, is een computer (pc of Mac of tablet).

 

Hoe werkt het?

Open de app via www.jazzperiments.com/muage_nl, klik op de startknop 4onderaan het scherm en lees wat er verschijnt boven de pijltjes 5bij stem 1 tot en met 5. Minder dan 4:33 minuten later, weet je wat Cage bedoelde, denk je op een nieuwe manier over muziek en ben je een ‘eigentijdse’ muzikant!

Muage in het Nederlands:
www.jazzperiments.com/muage_nl

Muage in het Engels:
www.jazzperiments.com/muage

Meer informatie over Muage om te lezen of af te drukken:
www.jazzperiments.com/cage/pdf/according_to_cage_nl.pdf

Geluidsopname van Muage uitgevoerd door Joseph Resovsky op 5 september 2012:
www.jazzperiments.com/mp3/muage_5-9-2012.mp3

 

Ontwikkelaar: Teun de Lange, teun.de.lange@intraquest.nl

Aria App

 

De Aria App!

Alles wat je nodig hebt, is een computer (pc of Mac, maar geen tablet) liefst met een goede geluidskaart en een ‘fatsoenlijke’ microfoon.

De app kan worden gedownload vanaf http://www.jazzperiments.com/aria.zip.
In 1958 schreef John Cage de compositie Aria voor zijn favoriete zangeres Cathy Berberian. Hij gebruikte geen traditioneel notenschrift, maar een vrij en prachtig spel van lijntjes en kleuren. De hoogte op de pagina (zie afbeelding) geeft de toonhoogte aan en de kleur de aard van de toon. Sindsdien werd het stuk in alle vrijheid en dus op oneindig veel verschillende manieren uitgevoerd door duizenden zangers en zangeressen.

De Aria App draait het idee een beetje om. Jij zingt (of fluit of speelt op een instrument) wat je wil en de computer toont je het ‘notenschrift’ van Cage. Tegelijk klinkt jouw geluid ‘getransformeerd’ min of meer overeenkomstig met de kleuren van Cage’s concept.

De witte lijn volgt de toonhoogte.
De kleuren geven aan of de samples van jouw stem normaal (geel), 1 octaaf verlaagd (rood) of 1 octaaf verhoogd (blauw) worden afgespeeld.

Het gekleurde bolletje toont voor welke ‘stem’ er samples worden opgenomen.
De grijze blokjes onderaan verschijnen als er slagwerk-achtige geluiden klinken.

 

Installatie

Deze applicatie werkt op een computer (pc of Mac) met Java, maar niet op een tablet. Om te controleren of Java geïnstalleerd is of geüpdatet moet worden, ga je naar: http://www.java.com. 
Er is dus een goede geluidskaart en microfoon nodig.

Start

Als Java is geïnstalleerd, kan de applicatie aria.jar zonder verdere installatie worden gestart door te dubbelklikken op de bestandsnaam.

Gebruik

Zing, fluit of speel een instrument.

De witte lijn volgt de toonhoogte.
 De kleuren geven aan of de samples van jouw stem normaal (geel), 1 octaaf verlaagd (rood) of 1 octaaf verhoogd (blauw) worden afgespeeld.
 Het gekleurde bolletje toont voor welke ‘stem’ er samples worden opgenomen.
 De grijze blokjes onderaan verschijnen als er slagwerk-achtige geluiden klinken.

Om de applicatie uit te schakelen klik je op het kruisje rechts bovenaan het scherm.

Tips bij problemen

1
) Als je bij het gebruik op een pc een ‘motor-geluid’ hoort:
 Ga naar de Geluidsinstellingen en kies Opnemen > Geavanceerd > Signaalaanpassingen > Geluidsaanpassingen inschakelen = UIT

2) 
Als er in het afgespeelde geluid veel tikje zitten:
Gebruik een betere soundcard (ingebouwd of USB) liefst met zogenaamde ASIO-drivers.

3) 
Het geluid van de samples is niet mooi en/of de applicatie reageert te veel op het geluid dat uit de luidsprekers komt.
Gebruik een goede (USB-)zangmicrofoon (type SM58) en richt die niet op de luidsprekers.

4) 
Stuur voor vragen om support een emailbericht naar: teun.de.lange@intraquest.nl.

Ontwikkelaar: Teun de Lange

Contact: teun.de.lange@intraquest.nl